Dlaczego onsen i ryokan to jeden z najlepszych pomysłów na romantyczny wyjazd
Wyobraź sobie wieczór: siedzicie we dwoje w gorącej wodzie, na zewnątrz chłodne górskie powietrze, nad parą z onsenu majaczy linia gór. Jest cicho. Słychać tylko szum wody i jakieś odległe „konbanwa” z recepcji. I nagle orientujesz się, że od pół godziny nikt nie spojrzał w telefon. Cud.
Onsen to po prostu gorące źródło geotermalne, a ryokan – tradycyjny japoński pensjonat. Zamiast łóżka masz tatami i futon, zamiast szlafroka – lekką yukatę, a zamiast śniadaniowego bufetu – tacę z dziesięcioma małymi miseczkami, z których połowy na początku nie rozpoznajesz.
Najlepsze jest to, że ryokan to nie tylko „nocleg”. To cały mały rytuał. Najpierw kąpiel w onsenie i ten moment, gdy pierwsze zanurzenie przypomina wrzucenie się do zupy, ale po minucie organizm nagle stwierdza „ok, jestem za tym”. Potem wielodaniowa kolacja, powolne rozkładanie futonu na podłodze i poranne wstawanie na wschód słońca, bo przecież szkoda marnować prywatną wannę na tarasie.
Moje pierwsze zetknięcie z ryokanem było dalekie od zen. Przy kolacji co pięć minut wchodziła pani, przynosiła kolejne danie i coś uprzejmie mówiła po japońsku, a ja w trybie panika kiwałem głową i zastanawiałem się, czy właśnie nie zgodziłem się na dodatkową rybę za pół budżetu wyjazdu. Wieczorem próbowałem samodzielnie rozłożyć futon, po czym pani z obsługi z lekkim uśmiechem zrobiła to od nowa, w jakieś dwie sekundy. Romantycznie, ale z elementem komedii.
Jeśli planujesz wyjazd we dwoje, Japonia potrafi być logistyczną układanką: pociągi, przesiadki, planowanie kąpieli tak, żeby zdążyć na kolację. Ale nagroda w postaci kąpieli z widokiem na Fudżi całkiem dobrze wynagradza wszystkie kombinacje.
W tym świecie romantycznych onsenów na dwoje są trzy kierunki, które szczególnie zapadają w pamięć: luksusowe resorty w Hakone, widokowe ryokany w Atami nad morzem i spokojniejsze, małe miasteczka onseniowe daleko od tłumów. Plus wieczny dylemat: prywatny onsen w pokoju czy wspólna łaźnia, kolacja na miejscu czy jednak wyjście „na miasto”, i jak odnaleźć się w cenach po turystycznym boomie.
Ciekawe jest też to, że po takim wyjeździe zaczynasz polować na widokowe noclegi także w innych krajach. Trochę podobnie wybieram hotele nad jeziorem czy morzem we Włoszech – z pomocą narzędzi do planowania typu apps wlochy dużo łatwiej wychwycić te kilka pokoi z sensownym widokiem, zanim znikną z kalendarza.
Prywatny onsen czy wspólna łaźnia? Jak czytać oferty i nie zwariować
Moment rezerwacji ryokanu wygląda często tak: strona pół po angielsku, pół po japońsku, piętnaście kategorii pokoi i ty z jednym pytaniem – czy będzie wasza własna gorąca wanna, czy nie.
Hasła typu „private open-air bath”, „rotenburo attached to room”, „room with private onsen” oznaczają zwykle marzenie: wannę lub kamienny basen tylko dla was, na tarasie albo przy dużym oknie. W praktyce – możecie siedzieć razem, o dowolnej godzinie, bez stresu kulturowego i bez biegania w klapkach pomiędzy skrzydłami budynku.
Druga opcja to dostęp do wspólnych łaźni. Opisują je jako „public bath”, „large communal onsen”, czasem po prostu „onsen (gender separated)”. Zwykle są osobne wejścia dla kobiet i mężczyzn. Scenariusz jest prosty: wchodzisz do przebieralni, wszystko zostawiasz w koszyku, wchodzisz nagi do strefy kąpieli, siadasz na małym stołeczku przy prysznicu, dokładnie się myjesz, dopiero potem wchodzisz do gorącej wody. Ten słynny mały ręczniczek służy głównie do osłony ego, a nie do faktycznego zakrycia czegokolwiek.
Dla par prywatny onsen w pokoju jest ogromnym komfortem. Można gadać szeptem o wszystkim i o niczym, dolewać sobie po cichu sake, wchodzić do wody o północy i o szóstej rano. Bez zastanawiania się, czy robi się coś nie tak. Jeśli jednak ceny pokoi z własnym onsenem odjechały w kosmos, dobre pośrednie rozwiązanie to „private family bath” – mała łazienka na godziny, rezerwowana w recepcji. Wchodzicie wtedy razem, zamykacie drzwi i macie mini-spa na wyłączność.
Drugi wielki chaos w opisach to jedzenie. „Kaiseki dinner” brzmi niewinnie, a oznacza wielodaniową, sezonową kolację: dużo małych talerzyków, lokalne ryby, sashimi, coś grillowanego, coś gotowanego, coś kiszonego – trochę jak mała podróż po okolicy na jednym stole. Plany z jedzeniem oznaczają zwykle:
Half-board – kolacja i śniadanie w cenie.
Full-board – trzy posiłki dziennie (rzadziej spotykane w turystycznych ryokanach).
No meals – śpicie, ale jecie na mieście.
„Japanese breakfast” to nie croissant i latte. To ryż, miso, grillowana ryba, jajko, kiszonki i kilka małych dodatków. Pierwszy raz, gdy o 7:00 rano usiadłem do śniadania i zobaczyłem parującą rybę, mózg przez chwilę protestował. A potem jakoś weszło w nawyk.
Dla romantycznego wyjazdu najlepiej sprawdzał mi się pakiet z kaiseki i śniadaniem – wieczorem nie trzeba wychodzić, można po prostu przejść z kolacji prosto do onsenu. Jeśli lubisz wolność, można wziąć tylko śniadanie i zostawić kolację na miasto, ale traci się ten cały teatralny aspekt kolacji w yukacie.
Trochę tak, jak przy planowaniu zupełnie innych kierunków – przy pierwszym wyjeździe do Gruzji sporo nauczyło mnie dokładne czytanie lokalnych ofert; planowanie trasy w aplikacji apps gruzja uświadomiło mi, że nazwy kategorii potrafią dużo zmienić. Przy ryokanach jest identycznie: jedno małe słowo „private” albo „no meals” kompletnie zmienia doświadczenie.
Hakone, Atami i mniej oczywiste miejscowości: gdzie szukać romantycznych onsenów
Hakone to klasyk. Godzina–półtorej pociągiem od Tokio i nagle z neonów przeskakujesz w lasy, mgły i gorące źródła. To tu znajdziesz najwięcej luksusowych resortów z pokojami, w których do łazienki wchodzi się jak na plan sesji zdjęciowej. Drewniane wanny na tarasie, przeszklone ściany, minimalizm, który aż się prosi o zdjęcie. Część miejsc obiecuje widok na Fudżi – co w teorii brzmi genialnie, a w praktyce raz widziałem piękną górę, a raz tylko biały, mleczny ekran chmur. Życie.
Za noc dla dwóch osób w Hakone, z prywatnym rotenburo w pokoju, kolacją kaiseki i śniadaniem, płaciłem kiedyś około 45–50 tys. jenów. Przy kolejnej wizycie podobna kategoria przeskoczyła już bliżej 80 tys. jenów. Klimat ten sam, rachunek mniej romantyczny.
Atami ma zupełnie inny charakter. Nadmorski kurort, wzgórza opadające w stronę zatoki, zachody słońca, które ogląda się z balkonu w yukacie. Miasto jest trochę retro: sporo budynków z lat 70. i 80., czasem lekko obdrapanych, ale z fantastycznym onsenem i widokiem prosto na morze. Jeśli wasz wyjazd ma być bardziej o siedzeniu w gorącej wodzie i gadaniu godzinami niż o idealnych wnętrzach na Instagram, Atami potrafi być strzałem w dziesiątkę.
Najbardziej zakochałem się jednak w małych onseniowych miasteczkach w regionach typu Gunma, Nagano czy gdzieś w Tohoku. Dojazd wymaga trochę kombinacji, czasem dodatkowego autobusu, ale nagroda jest konkretna: jedno główne skrzyżowanie, może jedna knajpa z ramenem, automat z colą przy stacji i absolutna cisza po zmroku. Spacerowaliśmy wieczorem po praktycznie pustej uliczce, jedyną osobą po drodze była pani z recepcji, która wyszła wyrzucić śmieci. Nasze uprzejme „konbanwa” brzmiało tam jak wielkie towarzyskie wydarzenie.
W takich miejscach pokoje z prywatnym onsenem potrafią kosztować połowę ceny Hakone, przy bardzo podobnym standardzie samej kąpieli. Mniej jest luksusowego wykończenia, ale więcej poczucia, że to naprawdę „wasze” miejsce na jedną noc. I mniej ludzi w szlafrokach robiących zdjęcia wszystkiemu, łącznie z deserem.
Trochę oswoiłem się z mniej turystycznymi rejonami właśnie dzięki innym podróżom. Przy planowaniu Patagonii długo bałem się miejsc totalnie „poza szlakiem”, a potem, układając trasę w apps argentina, zobaczyłem, że te białe plamy na mapie często kryją najciekawsze noce. Z onsenami jest podobnie – jeden mały, niepozorny pensjonat w górach potrafi przebić najmodniejszy resort.
Przy skakaniu między Hakone, Atami a mniejszymi miasteczkami bardzo pomagają jakiekolwiek narzędzia do układania prostych planów podróży. Po kilku dniach w Japonii głowa sama zaczyna mieszać nazwy stacji i miejscowości, a tu jednak trzeba jeszcze zapamiętać godziny kolacji i rezerwacje prywatnych kąpieli.
Ceny po boomie turystycznym, jak rezerwować i co zrobić, gdy wszystko jest zajęte
Kilka lat temu za pokój w Hakone z prywatnym onsenem, kolacją i śniadaniem zapłaciłem około 40 tys. jenów. Ostatnio, szukając czegoś podobnego na weekend, zobaczyłem tę samą kategorię pokoi w okolicach 75–85 tys. jenów. Ten moment, gdy patrzysz na ekran i myślisz: czy w tej cenie wanna jest ze złota?
Po pandemii turyści wrócili do Japonii w wielkim stylu. Do tego słaby jen przyciągnął jeszcze więcej gości z zagranicy, a media społecznościowe zrobiły swoje – kilka viralowych filmików z onsenem i nagle połowa świata chce siedzieć w dymiącej wodzie z widokiem na Fudżi. Najmocniej podrożały topowe, instafriendly ryokany: mało pokoi, prywatne baseny, spektakularne widoki. Mniejsze pensjonaty dalej bywają zaskakująco rozsądne, szczególnie w tygodniu.
Mój schemat rezerwacyjny jest prosty. Na weekendy i japońskie ferie szukam noclegu z 3–6-miesięcznym wyprzedzeniem. Najpierw patrzę na środek tygodnia – różnice w cenie potrafią być naprawdę duże. Czasem biorę tańszy plan bez kolacji, jeśli w okolicy są fajne knajpy, ale mam świadomość, że wtedy omijam kaiseki, które jest połową całego doświadczenia.
Brak dostępności topowych miejsc to codzienność. Wchodzisz, wybierasz daty, widzisz dumny napis „fully booked”. Co wtedy? Najpierw filtruję po „private bath” albo „open-air bath” w większym promieniu. Potem patrzę na mniej popularne miejscowości na tej samej linii kolejowej. Czasem skracam pobyt: zamiast dwóch nocy w drogim miejscu bierzemy jedną, a resztę spędzamy w prostszym hotelu w mieście.
Nie ma też obowiązku spędzania całego wyjazdu w ryokanach. Jedna noc w naprawdę dobrym onsenie potrafi zrobić cały wyjazd. Resztę czasu można spać w normalnych hotelach, hostelu czy apartamencie. Trochę jak z noclegami nad jeziorem Como: przy polowaniu na sensowny pokój z widokiem też trzeba uzbroić się w cierpliwość, kombinować z datami i godzinami przyjazdu – i tu bardzo pomogło mi korzystanie z narzędzi takich jak apps wlochy, gdy układałem sobie trasy po włoskich jeziorach.
Najlepszy moment całej tej zabawy przychodzi jednak później. Po długiej podróży pociągami i autobusami wchodzisz wreszcie do pokoju, otwierasz drzwi na taras, a tam – wasz prywatny onsen, para leniwie unosi się nad wodą. Siedzicie we dwoje w gorącej wodzie, miasto za górami powoli gaśnie, a w głowie przestają się kręcić wszystkie maile do recepcji, odświeżane kalendarze i kombinacje z planem posiłków. Zostaje tylko ciepło, para i to jedno zdanie: „dobra, było warto”.